تاریخچه زعفران(۵)(آسیای شرقی و جنوبی)
گزارشهای متنوع متضادی وجود دارند که اولین ظهور زعفران در آسیای شرقی و جنوبی و هند را توصیف میکنند.
اولین گزارشهای تاریخی به ثبتهای فارسی مربوط میشوند.
بسیاری از تحقیقات نشان میدهند که زعفران به همراه سایر ادویهها، برای اولین بار، توسط حاکمان ایرانی در هند گسترش یافت تا باغها و پارکهای تازه تأسیس را پر کند.
آنان این کار را با کاشت زعفران در سراسر امپراتوری ایران انجام دادند.
سپس فنقیها در قرن ۶ام قبل از میلاد، از طریق راههای تجاری گسترده، شروع به فروش زعفران کشمیری کردند.
زعفران کشمیری برای درمان سودا و رنگ پارچه به کار رفت.
از سوی دیگر، افسانه سنتی کشمیری بیان میکند که زعفران برای اولینبار در قرن ۱۱ام و ۱۲ام میلادی رسیدهاست،
زمانی که دو مرتاض صوفی خارجی، به نامهای خواجه مسعود والی و شریفالدین، به کشمیر رسیدند.
صوفیان، مریض شدند، و برای درمان بیماری خود، از رئیس قبیله تقاضای کمک کردند.
پس از بهبودی، به منظور تشکر از رئیس قبیله، یک شیشه زعفران به او عطا نمودند.
تا به امروز، سالانه برای بزرگداشت آن دو مرد مقدس، در آغاز فصل کشت زعفران در اواخر پاییز، پیشکشهایی هدیه میکنند.
در روستای پامپوره در هند، برای این دو صوفی، آرامگاه گنبدیشکل ایجاد کردهاند، که گنبدی طلایی دارد.
با این وجود، شاعر کشمیری، محمد یوسف تنگ این موضوع را انکار میکند.
او میگوید کشمیریها برای بیش از دو هزاره، زعفران کشتشده داشتند.
در حقیقت، در تصاویر هندوی تانتریک کشمیری به این کشتهای باستانی اشاره شدهاست.
گزارشهای بودایی چین باستان، موارد دیگری را از رسیدن زعفران به هند بیان میکنند.
طبق افسانهها، یک مبلغ بودایی هندی به نام “مادهیانتیکاً در قرن ۵ام قبل از میلاد به کشمیر فرستاده شد.
او با رسیدن به کشمیر، اولین برداشت زعفران را مشاهده کرد.
از آن به بعد، استفاده از زعفران در شبهقاره هند گسترش یافت.
علاوه بر استفاده در غذا، زعفران در آب خیس میخورد و برای رنگرزی پارچه به کار میرفت.
عشق به این پارچه سبب شد که اندکی بعد از مرگ گوتاما بودا، راهبان همراه او، رنگ زعفرانی را به عنوان رنگ رسمی لباس و پوشش بودایی معرفی کنند.
برخی مورخان معتقدند، زعفران از طریق مهاجمان مغولی و از راه ایران وارد چین شد.
در متون پزشکی چینی باستان به زعفران اشاره شده است، از جمله کتاب دارویی «گیاه بزرگ»، کتابی که به سال ۱۶۰۰ قبل از میلاد باز میگردد (و به دودمان شانگ نسبت داده میشود)، و در آن برای بیماریهای متنوع، هزاران روش درمان گیاهی ذکر شدهاست.
تا قرن سوم میلادی، اشاراتی مبنی بر کشمیری بودن زعفرانهای موجود در چین دیده میشود.
محقق پزشکی چینی، وان زن، نوشته است «زیستگاه زعفران در کشمیر است، جایی که مردم در اصل آن را برای اهدا به بودا کشت میکنند.»
وان اشاره میکند که در زمانش چه استفادههایی از زعفران رایج بود: «گل زعفران بعد از چند روز پژمرده میشود و سپس زعفران حاصل میگردد.
ارزش آن به رنگ زرد یکپارچهاش بستگی دارد. میتوان از آن در شراب استفاده کرد.»
در عصر مدرن، با توجه به تلاشهای اتحادیه اروپا و بریتانیا، کشت زعفران به افغانستان نیز رسیدهاست.
آنان سعی میکنند در میان کشاورزان فقیر افغان، به جای کشت پر سود و غیرقانونی تریاک، کشت زعفران را ترویج دهند.
آنان با توجه به آبوهوای گرم و نیمهخشک افغانستان، تأکید دارند که این مکان برای پرورش زعفران مناسب است.
هر دوازده سال، مجسمه گوماتاریا به دست هزاران مرید، با زعفران غسل داده میشود.
